Καμπανάκι για τον στόλο των ελληνικών φορτηγών: Στρατηγικής σημασίας η ανανέωση των ΦΟΔΧ
Σημαντική είναι η εισήγηση του κλάδου οδικών μεταφορών στον τομέα της Εφοδιαστικής για την ανανέωση του στόλου Φορτηγών Οχημάτων Δημόσιας Χρήσης (ΦΟΔΧ).
Η εν λόγω εισήγηση έχει συνταχθεί ύστερα από διαβούλευση με μέλη του Συμβουλίου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Εφοδιαστικής, τα οποία απαρτίζονται από φορείς-ομοσπονδίες που εκπροσωπούν τις εμπορευματικές μεταφορές στην Ελλάδα και εν γένει την εφοδιαστική διοίκηση (EEL, ΟΦΑΕ, ΠΕΕΔ, ΠΣΧΕΜ, ΣΥΝΔΔΕ&L) και του μέλους-εκπροσώπου ΑΕΙ στο Συμβούλιο, Δρ. Β. Ζεϊμπέκη, Αναπληρωτή Καθηγητή Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Όσον αφορά στις εγχώριες μεταφορές, η σταδιακή απαξίωση του στόλου ΦΟΔΧ επιφέρει ιδιαίτερα βαρύνουσες επιπτώσεις στην χώρα μας, καθότι οι οδικές μεταφορές καλύπτουν άνω του 95% της ζήτησης χερσαίων μεταφορών. Επομένως, οι οδικές μεταφορές έχουν στρατηγική σημασία για την επάρκεια και τον εφοδιασμό της επικράτειας. Δεδομένου ότι η προστιθέμενη αξία του κλάδου είναι πολλαπλώς υψηλότερη από την αξία που αποτυπώνεται στους επίσημους δείκτες, λόγω της εξάρτησης από αυτόν σημαντικών τομέων της οικονομίας, τυχόν συρρίκνωση των επιχειρήσεων του κλάδου δεν απειλεί μεν με κατάρρευση την αγορά, αλλά η υστέρηση που θα παρατηρηθεί λόγω προσαρμογής θα πλήξει πολλαπλάσια την ομαλή λειτουργία της αγοράς, τον εφοδιασμό, την επάρκεια και εν τέλει την εθνική οικονομία.
Όσον αφορά στις διεθνείς μεταφορές, εάν δεν ανανεωθεί ο στόλος των ελληνικών ΦΟΔΧ, ελάχιστα οχήματα θα διαθέτουν πολυμερή άδεια από το επόμενο έτος, ενώ παράλληλα η χώρα μας θα συνεχίσει να διανέμει άδειες σε λιγοστά οχήματα από κάθε συμβαλλόμενο κράτος, παραχωρώντας σημαντικότατο μέρος του σχετικού μεταφορικού έργου σε μη Ελληνικές εταιρείες.
Υπό τις σημερινές συνθήκες, η επιθυμητή ανανέωση του στόλου ΦΟΔΧ είναι σχεδόν απαγορευτική για τις Ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου, καθότι τα έσοδα και κυρίως η κερδοφορία τους, έχουν πληγεί καίρια, γεγονός που τεκμηριώνεται από σειρά μακροοικονομικών, θεσμικών και διαρθρωτικών παραγόντων. Κατά την περίοδο 2010–2023, ο κλάδος επηρεάστηκε έντονα από τη μακροχρόνια οικονομική ύφεση στην Ελλάδα, την πανδημία COVID-19, αλλά και από διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις – όπως ο πόλεμος Ουκρανίας-Ρωσίας και οι συνεχιζόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή. Όλα αυτά επηρέασαν δραματικά το κόστος καυσίμων, τη λειτουργία της Εφοδιαστικής και τη ρευστότητα των μεταφορικών επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα η Ελληνική Μεταφορική Επιχειρηματικότητα να απειλείται άμεσα.
Ο Ελληνικός στόλος Φορτηγών Οχημάτων Δημόσιας Χρήσης (ΦΟΔΧ) είναι από τους πλέον γηρασμένους στόλους της ΕΕ. Συγκεκριμένα, η μέση ηλικία του στόλου στην Ελλάδα είναι 22,7 έτη, ενώ o Μέσος Όρος στην Ε.Ε. είναι 14,2 έτη. Με βάση τα εν λόγω στοιχεία, οι Ελληνικές επιχειρήσεις οδικών μεταφορών, αλλά και η χώρα, αποκλίνουν σημαντικά από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος, στην οδική ασφάλεια, αλλά και στο χαμηλότερο κόστος εκμετάλλευσης.
Όσον αφορά στις εγχώριες μεταφορές, η σταδιακή υστέρηση στον εκσυγχρονισμό του στόλου ΦΟΔΧ έχει ιδιαίτερα βαρύνουσες επιπτώσεις, καθότι στη χώρα μας οι οδικές μεταφορές καλύπτουν άνω του 95% της ζήτησης των χερσαίων μεταφορών. Οι χερσαίες μεταφορές εξυπηρετούν τομείς υψηλής ευαισθησίας, όπως ο αγροτικός και ο τομέας τροφίμων-ποτών, και συνεπώς έχουν στρατηγική σημασία για τον εφοδιασμό της επικράτειας. Τυχόν συρρίκνωση των υπαρχουσών επιχειρήσεων του κλάδου δεν απειλεί μεν την αγορά με κατάρρευση, αλλά η υστέρηση που θα παρατηρηθεί λόγω προσαρμογής θα πλήξει πολλαπλάσια σε σχέση με τον κλάδο την ομαλή λειτουργία της αγοράς, καθώς και κυρίως, την εθνική οικονομία.
Συνεπώς, η προστιθέμενη αξία του κλάδου είναι πολύ υψηλότερη σε σχέση με τον κύκλο εργασιών που εμφανίζει, δεδομένου ότι από αυτόν εξαρτώνται πολλαπλοί τομείς και κλάδοι της οικονομίας.
Όσον αφορά στις διεθνείς μεταφορές, από το επόμενο έτος οι Ελληνικές εταιρίες κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός του καθεστώτος των πολυμερών αδειών ΕΔΥΜ. Εάν δεν ανανεωθεί ο στόλος των ελληνικών ΦΟΔΧ, ελάχιστα οχήματα θα διαθέτουν πολυμερή άδεια για το επόμενο έτος, ενώ παράλληλα η χώρα μας θα συνεχίσει να διανέμει τι λιγότερες άδειες σε οχήματα από κάθε συμβαλλόμενο κράτος, παραχωρώντας σημαντικότατο μέρος του σχετικού μεταφορικού έργου σε μη Ελληνικές εταιρίες.
